Unix Işletim Sistemi


UNIX,çok kullanıcılı bir işletim sistmedir,aynı anda birden çok kullanıcı sisteme terminal üzerinden yada ağa baglı bir bilgisayar üzerinden terminal emülasyon programı aracılıgıyla baglanıp var olan kaynakları kullanabilir.

UNIX ilk olarak 1960 lı yılların sonlarına doğru AT&T Bell laboratuarında,Ken THOMSON ve Dennis RITCHIE öncülügünde geliştirilmiş ve 1970 li yılların başında PDP-11 sistemi üzerinde koşturulmuştur.C dilinin geliştirilmesinden sonra 1970 li yılların ortasına dogru C ile yeniden yazılmıştır.O günden beri günümüzde UNIX ve C dili ayrılmaz bir ikili olmuşlardır,UNIX sistem çağrıları sanki birer C fonksiyonuymuş gibi çağrılabilmektedir.

UNIX,TCP/IP protokol kümesini doğrudan bünyesinde barındırır;ağ programlaması için sistem çağrıları vardır.Bu çagrılar ile ağ üzerindeki sistemler arasında iletişim kotaracak program geliştirilebilir.Hem TCP hemde UDP için gerekli sistem çağrıları vardır.

UNIX işletim sistemi katmanlı bir yapıya sahiptir;en altta donanım ögeleri,hemen üstünde ise UNIX işletim sisteminin ana kısmını oluşturan çekirdek(kernel) bulunur.Tüm bu programlar çekirdek aracılıgıyla donanım kaynaklarına erişirler.Katmanlar aşağıdan yukarıya dogru şu şekildedir.

DONANIM
ÇEKİRDEK
KOMUT YORUMLAYICI VE SİSTEM ÇAĞRILARI
UYGULAMA PROGRAMLARI VE DERLEYİCİLER


DONANIM VE ÇEVRE BİRİMLERİ
Donanım ve çevre birimleri;bilgisayarın mikroişlermci(CPU),bellek birimleri,giriş çıkış birimleri gibi sahip oldugu donanımsal kaynaklardır.

ÇEKİRDEK (KERNEL)
Hemen donanımın üstünde bulunan ve işletim sisteminin kendisidir denilebilir.Dosya sistemi,bellek yönetimi, CPU paylaşımı gibi hizmetler çekirdek tarafından gerçekleştirilir.


KOMUT YORUMLAYICI VE SİSTEM ÇAĞRILARI

Yürütülmesi gereken komutları çözümleyip yürütülmesini başlatır,bu amaçla sistem çağrılarını kullanarak çekirdekle etkileşimde bulunur.Sistem çağrıları önceden hazırlanmış ve UNIX in bir parçası olan fonksiyonel benzeri program parçalarıdır,sistemin kaynaklarına ulaşmak için sistem çağrıları kullanılır.

UYGULAMA PROGRAMLARI VE DERLEYİCİLER

Uygulama programları en üste bulunur ve uygulamaya dönük sonradan yazılmış programlardır.C gibi programlama dilleriyle yazılmış programların makine kodu karşılığını üreten derleyicilerde bu katmanda çalışır.

HOME ALANI

UNIX te her kullanıcı HOME olarak adlandırılan özel bir alt alana sahiptir;kendisine ait veriler yada programlar bu alan içinde tutulur,işlemlerini bu alan içersinde gerçekleştirir.Kullanıcılar kendi HOME alanındaki dosya ve programları istedikleri gibi kullanırlar,ancak diger kullanıcıların HOME alanlarına veya işletim sistemine ait sistem alanlarına izin verilen ölçüde erişirler.Her kullanıcı kendisine ait dosyalara,diger kullanıcıların hangi haklarda erişebilecegini belirler.Kulanıcı UNIX li sisteme ilk bağlandığında genelde kendisine ait HOME alanına girmesine izin verilir.

ŞİFRE DOSYASI
Her UNIX sistemi,kendisine kayıtlı kullanıcıları tutmak amacıyla bir şifre dosyası oluşturur,ancak bu şifre dosyası içerisinde kayıtlı olan kullanıcılar sisteme giriş yapabilir.Şifre dosyası ismi password olup genel olarak /etc alanı içerisinde bulunur.Dosya içerigi aşağıdaki gibidir.
Kullanıcı adı,şifre,kullanıcı no,grup no,açıklama,çalışma alanı,yorumlayıcı