Open Office Nedir ?

Not:Alıntıdır.

Her ne kadar 1.0.3 sürümü üzerinde yapılmış bir anlatım olsada bu dökümanı okuduktan sonra diğer sürümleri kullanamayacak kişi yoktur sanırım. Eski olmasına rağmen hemen hemen herkesi ihtiyaç duyacağı bir döküman olduğuna karar verdim ve üzerinde ufak tefek hataları düzenleyip yayınladım.

Türkiye'de hazır kahveye "Neskafe", yapışmaz tavaya "Teflon"* denmesi gibi, Ofis programı denince doğrudan doğruya Microsoft(MS) Office geliyor akla. Gerçekten de lisanssız kullanımın yaygın olduğu, hatta bir sürü insanın bu yazılımları para ödemeden kullanma haklarının olmadığını bilmediği ülkemizde en yaygın ofis programı MS Office. Fakat onun kadar yetenekli başka ofis yazılımları da var, ve bunların bir kısmı ücretsiz.

Etik tarafı bir yana, artık lisanssız yazılıma karşı hareketler iyice güçlendi. Başını Microsoft'un çektiği Business Software Alliance(BSA) grubunun baskıları ve yeni yasal düzenlemeler, kopya yazılımın daha da tehlikeli olması sonucunu doğurdu. Bugün kopya yazılım kullanan şirketler büyük cezalar ödemeye mahkum edilebiliyor. İşin ahlaki yönüyle birlikte bu durum artık ya yazılımın ücretini vermelerini, ya da aynı işi görecek ücretsiz yazılımlara yönelmelerini gerektiriyor insanların. İşte bu ücretsiz yazılımlardan biri de OpenOffice. Hakları Sun Microsystems'in elinde bulunan OpenOffice, aslında Star Office'in kaynak kodlarının açılmasından temellenmiş, ve OpenOffice topluluğu tarafından geliştirilmiş, ki bu topluluğun kurucusu da Sun Microsystems. Ürünün lisanslaması üç türlü olabiliyor, gerçi bunlardan ikisi akraba. GNU General Public License (GNU GPL), GNU Lesser General Public License (LGPL) veya Sun Industry Standards Source License(SISSL).OpenOffice'in ana sayfası da şöyle:
Register or Login

www.openoffice.org

OpenOffice, biraz önce bahsettiğimiz gibi ücretsiz dağıtılan, MS Office gibi bir ofis yazılımı ve MS Office'ten tanıdık olduğumuz yazılımların analoglarını içeriyor. Outlook ve Access tarzı bir veri tabanı yönetimi hariç. OpenOffice'da bir e-posta istemcisi yok. Outlook ile ilgili yapabildiği ise adres defteri bilgilerini kendisine aktarabilmesi; yani import edebilmesi. Yine de bunlar unutulmuş bileşenler değiller. Serbest yazılımın en çok kullanılan işletim sistemi Linux içinde zaten güzel veri tabanı sistemleri bulunuyor ve OpenOffice bunlardan import yeteneğine sahip. Yine Linux altında yeterli e-posta yönetim yazılımları mevcut.

Bunlar dışında OpenOffice'de MS Office'deki yazılımlara denk olarak şunlar geliyor: Word'e karşılık Writer, Excel'e karşılık Calc, Powerpoint'e karşılık Impress. Bunlarla entegre edilmiş olan çizim programı Draw, formül editörü Math gibi bileşenlerle de tamamlanıyor, ki bu ikisini ayrı olarak da kullanabiliyorsunuz. Son olarak bir HTML editörü unutulmamış.Bizim bu yazıda inceleyeceğimiz sürüm 1.0.3. Şu anda 1.1 sürümü mevcut. Yazıda bahsedeceğimiz hataların 1.1 sürümünde giderilme ihtimali şiddetle mevcut. Bunu da hatırlatalım.

Pentium uyumlu PC
64 MB RAM
250 MB sabit disk alanı
En az 256 renk modunda, 800x600 veya daha yüksek çözünürlükte ekran
Windows 95,98,ME,NT,2000 veya XP.(NT için Service Pack 6 gerekiyor, 95 için de DCOM update gerekli)

Tabii ki bu sistem Micrososft Windows işletim sistemleri için geçerli. OpenOffice, çoklu platform için üretilmiştir. Farklı işletim sistemlerinde ve farklı sistem alt yapılarında çalışabilir.

İncelemeyi yaptığım bilgisayarımın konfigürasyonu ise aşağıdaki gibi:
Pentium III-500
192 MB SDRAM
30 GB 5400 rpm HDD
16 MB TNT2 M64 ekran kartı ile 800x600 nokta çözünürlük, 32 bit renk derinliği
Windows XP Professional

OpenOffice'in Windows dışında Linux Intel, Solaris Sparc, Solaris Intel, Linux PowerPC sürümleri de mevcut. OpenOffice, kullanıcıların katılımına çok önem veriyor ve OpenOffice topluluğuna katılmanızı öneriyor, çünkü yazılımın gelişmesi zaten buna dayanıyor. Gerek kod yazarak, gerek düşüncelerinizi veya bulduğunuz açıkları bildirerek gelişime yardımcı olabilirsiniz. Şimdi programı kuralım ve tipik bir kullanıcının gündelik işlerini yaparak yeterli olup olmadığına bakalım.

Göze hoş gelen, sade kurulum ekranında sizden kurulum dizini gibi gerekli bilgileri istiyor. Aynı zamanda kişiselleştirme için adınız, adresiniz gibi bazı bilgileri de giriyorsunuz. Kurulumda sorun yaşayacağınızı tahmin etmiyorum; yalnızca Java ve Javascript için sistemde hazır bir Java ortamı istiyor, eğer yoksa bulamadığını söylüyor ve Java ortamını seçmenizi istediği penceredeki iki seçenekten sadece "Java ve Javascriptin desteklenmeyeceğini" söyleyeni seçebiliyorsunuz, ki benim sistemimde hazır bir Java çalışma ortamı gerçekten de yoktu. Eğer sizin sisteminizde bunu kurmuşsanız aşağıdaki resimde görülen ikinci seçeneği işaretleyip altındaki kutudan hangi ortamı kullanacağını seçebilirsiniz. Sancısız bir kurulumdan sonra standart kurulumun sabit diskimde 112 MB yer tuttuğunu gördüm.

Paketin bileşenlerini incelemeye başlamadan önce genel izlenimlerimizi buraya yazalım. Bir kere bileşenlerin ilk açılışı inanılmaz yavaş. Kronometre tuttum, 15 saniyeyi geçti Writer'ın hazır hale gelmesi. Kapatıp tekrar denediğimde ise hemen açıldı, bu kullanılan DLL'lerin hafızada kalmasıyla ilgili olsa gerek; sistemi tekrar başlatıp deneyince Writer yine yaklaşık 15 saniyede açıldı. OpenOffice Quickstart'ın(Hızlı Başlatıcı) sistemle beraber çalışmasını kabul ederseniz açılıştan birkaç saniye kırpabiliyorsunuz, ve Hızlı Başlatıcı sisteme öyle büyük bir yük de getirmiyor. Masaüstünüzde sağ alta, System Tray'e yerleşen Hızlı Başlatıcı simgesine farenizin sağ tuşuyla tıklayarak işinize çabucak başlayabiliyorsunuz.

Makrolar konusunda OpenOffice MS ile anlaşamıyor pek. MS altında hazırladığınız makroları OpenOffice ile sorunsuz kullanabiliyorsunuz diyemem, tamamen OpenOffice'e geçmeye karar verince bu makrolarınızın değiştirilmesi gerekecek, yine de MS Office kullanarak hazırladığınız belgeleri genelde sadece görünen kısmını görmek veya değiştirmek için tekrar açacağınızı düşünürsek bu büyük bir sorun olmaktan çıkıyor. Araçlar>Seçeneklerden Filtre ayarlarını kullanarak MS altında hazırlanmış makro içeren belgeleri ne yapacağınıza karar verebilirsiniz; seçeneklerinizden birincisi OpenOffice'in bu makroları panoya kopyalayıp işiniz bitince tekrar belgeye yerleştirmesi, ikincisi ise bu makroların kaldırılması. İkincisi makro virüslerine karşı gayet etkili bir koruma sağlayabilir. OpenOffice ile kendi dilinde makro yapabiliyorsunuz, bu şekilde makro içeren Writer belgelerini MS Word ile açarken sorun yaşamadım, ama pek fazla makro deneyemediğimi belirteyim.

Olumsuz eleştirilerimden biri de dil üzerine, ki bu OpenOffice türündeki yazılımların Türkiye'de yeterince popüler olmamasının sebeplerinden biridir herhalde. Paketin bir kısmı Türkçeleştirilmiş, kalanı İngilizce ve Almanca(Hatta benim incelediğim sürümde bir-iki yerde İngilizce bile bozuktu). Bu sorun serbest yazılımın genel problemi bence, örneğin Linux dağıtımları da aynı şekilde oluyor. Yine de paketin hedef kitlesini ve daha sonra bahsedeceğim otomatik tamamlama gibi özelliklerini düşününce dil meselesi katlanılabilir hale geliyor.

OpenOffice bileşenlerinin arayüzünün oldukça güzel tasarlanmış olduğunu da burada belirtmek isterim. İlk şaşkınlığı atlattıktan sonra biraz keşfe çıktım; biraz şekil bilgisi yardımıyla kolayca çözebiliyorsunuz. Sanki ortak bir arayüz söz konusu, bu yüzden yazılıma alışma konusunda artan bir ivmeyle ilerliyorsunuz. Bunun yanında bileşenler birbirleriyle güzel kaynaştırılmış; örneğin Writer altında çalışırken bir hesap tablosunu düzenlemek istediğinizde Dosya>Aç komutunu kullanarak seçiyorsunuz ve OpenOffice "Bu bir metin belgesi değil" anlamına gelen mızlanmalar olmaksızın hesap tablonuzu Calc kullanarak açıyor.

Calc, OpenOffice'in hesap tablosu konusundaki çözümü. Çalıştırdığınız zaman Excel benzeri bir ekranla karşılaşıyorsunuz. Sol tarafta ana araç çubuğu var, buradan sık sık kullanılan fonksiyonlara ulaşabiliyorsunuz. OpenOffice'in daha sonra göreceğimiz diğer bileşenlerinde de olduğu gibi, ana araç çubuğundaki simgeleri aslında benzer işlevlerin gruplandığı birer menü gibi düşünmelisiniz. Tek tıklamayla en son kullandığınız işlevi kullanıyorsunuz, benzer diğer işlevlere göz atmak için farenin sol tuşunu basılı tutup biraz sürüklemeniz yeterli.

Calc genel olarak bir hesap tablosu programından beklenen özellikleri taşıyor. Excel kullanarak hazırladığım tabloları açmakta bir sorun çıkarmadı, veride bir terslik yoktu. Fakat grafiklerde bir takım gariplikler gördük. Örneğin çerçevelerin çıkmaışı, bazı grafiklerin başlığının gitmiş olması gibi. Fakat kendiniz tekrar grafikler oluşturduğunzda, herşey gayet iyi oluyor. Makro konusunu daha önce açıklamıştım zaten. Calc ile yaptığım tablolar da Excel altında kolayca çalıştı. Calc'ın dosyalarının uzantısı .sxc.

Tablonuza gerek başka dosyadan gerekse galerideki hazır bulunanlardan resimler ekleyebiliyorsunuz. Bu durumda üst kısımda bir araç çubuğu beliriyor. Bu çubuğu kullanarak resimdeki kırmızı/yeşil/mavi oranını, gamma düzeyini, kontrastı ve parlaklığı değiştirebiliyorsunuz.

Fonksiyon yazarken ise Excel'den gelen bazı alışkanlıklarınızdan vazgeçmelisiniz gibi görünüyor; Türkçe fonksiyon isimleri kullanılmıyor. Yani TOPLA(A1:A10) değil, SUM(A1:A10) gibi kullanmanız gerekiyor. Daha sonra tekrar belirteceğim gibi, bu özellik de OpenOffice'a yakında kazandırılabilir, çünkü paket sürekli gelişiyor.

Kelime işlemciler ofis paketlerinin en çok kullanılan bölümü olsa gerek. OpenOffice'in kelime işlemcisinin adı Writer. Arayüz için yine Calc için söylediklerimiz geçerli; sol tarafta ana araç çubuğu var. Üstte solda açılır bir kutu var, buraya ulaşmak istediğiniz belgenin konumunu giriyorsunuz, yerel dosya yolu olarak girerseniz de OpenOffice sizin için bunu URL yazım şekline dönüştürüyor. Bazı yazı tipleri çalışmıyor, ama kullanılabilenler tüm ihtiyaçlarınızı karşılıyor. Linux altında TrueType; Arial ve Comic Sans yazı tipleri ile ilgili sorunlar olduğundan bahsediliyor fakat OpenOffice'in Windows sürümünde göremedim.

Makrolarla ilgili fark dışında Writer ile Word arasında çoğu zaman sorun çıkmıyor. Microsoft .doc uzantısının özelliklerini sır gibi sakladığı için, OpenOffice da yüzde yüz uyumluluk garantisi veremiyor, ama yüzde doksan diyebiliriz. Bizim denediğimiz dosyalarda, çalışmayacağını düşündüğümüz sayfa içi bağlantılar çalıştı.

OpenOffice belgeyi kaydederken size bol miktarda seçenek sunuyor, fakat Writer ile arka plan gibi ekstraları kullanarak hazırladığınız belgelerde dikkatli olmalısınız, çünkü bu tür belgeleri farklı türlerde kaydederken uyumsuzluk olabiliyor. Writer ile bir dosyadan aldığım resim, bir de Writer'ın galerisinden koyduğum arka planı içeren belgemi MS-Word belgesi olarak kaydedip açmaya kalktığımda Word hiçbir şey göstermedi, Writer ise sadece resmi gösterip, arka plan yokmuş gibi davrandı. OpenOffice belgesi olarak kaydettiğimde ise Word bu belgeyi açmak için bir dönüştürücü yüklemesi gerektiğini söyledi. Writer ise nazlanmadan açtı. Kaydetme sırasında bir tuhaflık da daha önce bahsettiğim dil konusunda. Burada Almanca ve İngilizce olarak belirtiyor dosya tiplerini. Bu belgenizi etkilemese de göze hoş görünmüyor açıkçası. Buradan çıkartacağımız sonuç: Writer ile hazırladığınız dosyaları MS Word formatında kaydedebiliyorsunuz ama Ms Word ile sorunsuz açamama ihtimaliniz de var.

Tablolar, resimler gibi bir çok eleman içeren karmaşık belgeler kullanıyorsanız Navigatör oldukça işinize yarayabilir. "Düzenle" menüsü altından veya F5 tuşuyla açıp kapatabileceğiniz bu ufak gezici pano, belgenizdeki elemanlara kolayca ulaşma amacı taşıyor. Elemanlar belli kategorilere ayrılıp bunların altında numaralarla belirtilse de siz kendi anlayacağınız biçimde yeniden isimlendirebiliyorsunuz. Bu şekilde çalışmanız hızlandığı gibi, eğlenceli hale de gelebiliyor, ben belgelerimdeki elemanlara kız isimleri veriyorum mesela.

OpenOffice Writer ile çalışırken otomatik tamamlama özelliği işinizi çok kolaylaştıracaktır. Yazmaya başlıyorsunuz(Türkçe olarak), bir süre sonra sık sık tekrarladığınız kelimeleri Writer tahmin etmeye başlıyor ve bunda da çok başarılı. Bir ara ne yazdığımı ben bile takip edemeyecek gibi oldum, sadece 2-3 harfi yazıyorsunuz size öneriyi veriyor, Enter'a basıp devam ediyorsunuz. Kavramları ve hata düzeltme konusunda ise çok başarılı olduğunu söyleyemeyeceğim.

Calc için yazdığım grafik kontrolleri burada da geçerli, belgenize bir resim eklediğinizde bunun renk oranları gibi özellikleriyle oynayabiliyor, çevirebiliyor ve başka oynamalar yapabiliyorsunuz. Zaten her iki bileşende de bu kontrolleri sağlayan Draw programı; OpenOffice size farklı bileşenlerinin ne zaman çalıştığını farkettirmeyecek kadar başarılı entegre edilmiş. Draw aynı zamanda oldukça hızlı bir program, oynamalarınızın anında uygulandığını görebiliyorsunuz.

Belgenize formüller koymak istediğiniz zaman, yine ayrı olarak da kullanabileceğiniz Math devreye giriyor. Burada komutlar kullanarak veya sağ tuş menüsünden seçerek sanki elle yazılmış gibi formüller çıkartabiliyorsunuz.

Otopilot'tan bahsetme zamanı geldi sanırım. Bu, diğer yazılımlarda da rastlayabildiğimiz Wizard(Sihirbaz) türünde yardımcıların OpenOffice altında karşılığı olarak düşünülebilir. Otopilot paketteki diğer birçok özellik gibi herhangi bir bileşenin altından çağırılabiliyor. Writer'da ise özellikle kullanışlı. Dosya menüsünden Otopilot'a gelip açılan menüden istediğinizi seçiyorsunuz, sözgelimi Mektup seçeneğini(Daha doğrusu "Letter" seçeneği, ne yazık ki Türkçeleştirme konusundaki zayıflık burada göze çarpıyor) kullanırsanız Writer size bir mektup hazırlamanız için yardım etmeye başlıyor. Birsürü seçeneği önünüze koyup sizi yormak yerine birkaç pencerede gruplanan soruları cevaplıyorsunuz, buralarda size açıklamalar da yapılıyor, İleri butonuna tıklayarak ilerliyorsunuz. Tüm ayarları görmenize de gerek yok, eğer daha önceden bazı ayarları yapmışsanız ve sadece ilk iki-üç pencerede değişiklik yapıp gerisini aynı bırakacaksanız Oluştur butonuna hemen tıklayıp belgenizi hazırlayabiliyorsunuz.

Sunu yapmak denince akla PowerPoint geliyor. OpenOffice cephesinde bunun karşılığı Impress. Açılan tanıdık arayüzde sorun yok. Slaytımızın sol ve üst taraflarında bulunan işaretler üzerinde mouse konumunu takip eden çizgiler var; böylece ölçüler konusunda rahatlık sağlanıyor. Yüzen panolar çok kullandığınız komutlara kolay erişim sağlıyor, ve karmaşık sunularda daha önce de bahsettiğim Navigatör belgedeki elemanlara kolayca ulaşmanızı sağlıyor, özellikle eklediğiniz elemana isim vermişseniz. Ne yazık ki bu yüzen panolar MS Office'deki gibi diğer araç çubuklarının yanına sürükleyince oraya entegre olmuyor, fakat bu bir eksiklikten çok bir tarz farklılığı olarak değerlendirilmeli.

Impress ile sunu hazırlamak son derece kolay. Sununuza cisimler ekleyebiliyorsunuz, bu cisimler üzerinde ayarlamalar yapabiliyorsunuz. Üç boyutlu cisimlerin oluşturduktan sonra onların bulunduğu alanın köşelerindeki noktaları kullanarak boyutunu ve yerini belirledikten sonra aynı noktalara tıklayarak cismi döndürebiliyorsunuz. Hesap tabloları, grafikler de koyup, bunları birbiriyle bağlantılı hale getirebiliyorsunuz. Saydamlık gibi efektler de mevcut, bu çeşitlilikte bir sorun yaşayacağınız tahmin etmiyorum.

Hazırlanan sunuları Dosya>Dışa aktar seçeneğiyle web sayfaları biçiminde de aktarabiliyorsunuz. Bu durumda Impress bütün kodu sizin için yazıyor ve çıktı için gösterdiğiniz klasöre resimler ve dosyalar halinde kaydediyor. Kaydederken sununun web browserınızda(Web tarayıcı) kendi kendine görüntülenmesini istiyorsanız bir süre girebiliyorsunuz, böylece sayfalar belirttiğiniz periyodla değişerek sunu kendi kendine oynatılıyor. Aynı zamanda resim kalitesini belirleyerek çıktınızın boyutunu etkilemeniz mümkün. Powerpoint ile hazırlanmış 174 KB büyüklüğündeki bir dosyayı bu şekilde html yaptığımda 750 KB civarında bir klasör oldu. Arkadaşınıza göndermeyi düşünüyorsanız e-posta olarak çok uygun değil belki, ama bir şekilde taşıyınca Powerpoint kurulu olmayan bir sistemde rahatça görüntülenebilir. HTML olarak dışa aktarma aşamasında Impress'in yayınlama türü başlığı altında size sunduğu 4 seçenek var. Frame kullanılan ve kullanılmayan standart HTML formatlarını seçebilirsiniz, veya Impress'in otomatik olarak yapmasını isteyebilirsiniz. Son seçenek olan Webcast ise interette yayınlamaya hazır hale getiriyor, bunu kullandığınızda seçiminize bağlı olarak scriptler ASP veya PERL destekli biçimde otomatik oluşturuluyor. Bu konuda son bir hatırlatma, HTML formatında dışa aktarma aşamasında kesinlikle çıktı dosyalarnız için yeni bir klasör oluşturun, çünkü çok fazla sayıda dosya olabiliyor, düzensiz bir sabit diskte iyice karmaşa yaratabilir. Resimde yukarıda bahsettiğim sununun HTML formatına getirilmiş halini görüyorsunuz.

Impress'te hazırladığım sunuları Powerpoint'te açma ve gösterme sorunum olmadı. Powerpoint sunularının slayt göserileri ise Impress'te biraz yavaş kalıyor. Ben bunu P III-500 makinemde hissettim, daha hızlı sistemlerde farkedilmeyeceğini tahmin ediyorum. Impress'in dosyalarının uzantısı *.sxi.

Windows Paint ile basit resimler çizip eğlenebilirsiniz, ama daha "büyük" işleriniz için yeterli gelmez. Photoshop gibi daha kapsamlı yazılımlar ise hem oldukça karmaşıktır, hem de ekstra ücret ödemeniz gerekir. İşte bu ikisinin arasındaki boşluğu ücretsiz Draw doldurabilir. Draw OpenOffice'in çizim programı. 2 boyutlu çizimleri rahatlıkla yapabileceğiniz Draw OpenOffice'in diğer bileşenlerinden tanıdık geliyor; Writer ve diğerleri çizim işleri için Draw'u kullanıyor. Bununla birlikte Draw tek başına da çalıştırılabiliyor.

Arayüzün sadeliği programın çok güçsüz olduğu izlenimini yaratıyor olabilir, fakat Draw aslında oldukça pratik ve kullanışlı bir program. Navigatör hemen yerini almış; resimde görünmemesi benim Navigatörü resmin sadeliği ve kafanızı karıştırmaması açısından başlık çubuğuna toplamamdan kaynaklanıyor. Navigatörün en kullanışlı olduğu bileşenlerden birindeyiz aslında.

Sol taraftaki ana araç çubuğunu diğerlerinde olduğu gibi kullanıyorsunuz: Tek tıklama doğrudan işlevi çağırıyor, sol fare tuşunu basılı tutup biraz çekince araç çubuğundaki simgeler menüye dönüşüveriyor.

Draw kendi içinde bol miktarda hazır şekille geliyor, üç boyutlu şekiller dahil. Bu hazır şekiller üzerinde çok geniş düzenlemeler yapma olanağı mevcut; özellikle 3 boyutlu olanlarda belki de sadece ayrı satılan daha profesyonel resim işleme araçlarından beklenen işlemler bir çırpıda gerçekleştirilebiliyor; resmin açısını, rengini değiştirebiliyor, gölge gibi efektler verebiliyorsunuz. Kendi resim dosyalarınızda da oynamalar yapabileceğinizi söylemeye gerek yok tabi. Resminizi düzenlediğiniz alanın üst tarafında diğer bileşenleri incelerken de bahsettiğim resmin renkleri, gamma, parlaklık, kontrast gibi özelliklerini değiştiren efektlere kolayca ulaşabiliyorsunuz. Aslında efektler listesi de çok şey saklıyor. Resmi eskitme gibi filtreler bile mevcut. Doğrusunu söylemek gerekirse Draw'un efektlerini gözden geçirdikten sonra bu yazının bir "OpenOffice kullanım kılavuzu" olmadığına şükrettim, hepsinden bahsetmeye kalksam yazının geri kalanından fazla yer tutardı herhalde, ve siz de sıkılıp okumayı bırakırdınız zaten.

Yukarıdaki resimde normal bir resmi 3 boyutlu bir nesneye yüzey olarak yapıştırdım.(Bu arada Eddie resmi için Esen Kuşluoğlu'ya teşekkür ederim)

OpenOffice'in diğer bileşenlerinin resim işleri için Draw'u yardıma çağırdığından bahsetmiştim. Çizgi biçimlerindeki cömertliği örneğin Writer'da çok işe yarayabiliyor. Çizgilerinizi kesikli yapabiliyor(hatta bu kesikli çizgilerin aralıklarını ayarlayabiliyor), uçlarına çok çeşitli oklar kullanabiliyorsunuz. Yani mesela Writer kullanarak şekil ve grafikler ile yazılar arasında bağlantılar kurmak istediğinizde bu çizgi çeşitliliği çok kullanışlı.

Draw altında hazırladığınız resimleri kaydetmek istediğinizde ise kaydetme seçeneklerinin OpenOffice'in akraba olduğu formatlardan ibaret olduğunu göreceksiniz; StarDraw gibi. Eğer bu resimleri OpenOffice ile kullanacaksanız kendi formatında kaydetmeniz önerilir, çünkü Draw ile yaptığınız işlerdeki efektler farklı formatlarda desteklenmeyebiliyor, resmin bazı özelliklerinin kaybolması çok büyük bir olasılık. Yine de JPEG gibi bir formatta saklamak istiyorsanız bunu "Kaydet" seçeneğinden değil "Dışa Aktar" seçeneğinden yapmalısınız. Burada oldukça geniş bir uzantı listesi var, ama resimde kayıplar olabileceğini tekrar hatırlatmak isterim. Ek olarak bir de Web sayfası olarak dışa aktarma seçeneği bulunuyor. Web sayfası olarak aktardığım resimler oldukça keskindi, bununla birlikte bu seçenek anladığım kadarıyla Impress ile ortak kullanılıyor, aynı Impress ile hazırladığım ve Web sayfası olarak export ettiğim sunular gibiydi çünkü.

Tüm bu olanakların yanında Draw'un gücünü ortaya çıkaran önemli bir nokta daha var: Hız. Draw ile yaptığınız işlemler neredeyse eş zamanlı gerçekleşiyor gibi.

Draw hakkında son söz olarak programcılarını kutlamak isterim; gerçekten iyi iş çıkarmışlar.

Geldik formül editörü Math'e. Math tek başına da çalıştırılabiliyor olsa da daha çok Writer ile hazırladığınız belgelere formüller eklerken, Writer altından çağırarak kullanacaksınız gibi geliyor. Doğal olarak hesaplama için Math kullanamıyorsunuz; Math bir formül editörü.

Sitemize üye olmayanlar resimleri göremez.
Lütfen kayıt olun ya da giriş yapın
Arayüz biraz daha çıplak görünüyor, gerçekten de diğer bileşenlerde olduğundan bile sade bir görüntü bu. Yine de gereken herşey mevcut. Seçimler bölümünde(resimde sol üstte yüzen pano) ilk iki satır işlev gruplarını temsil ediyor. Bunlardan herhangi birini seçtiğinizde hemen aşağısındaki grup değişiyor. Resimde seçili olan, özel yerleştirme biçimlerini gösteriyor. Bunun dışında integral, limit gibi özel biçimleri seçebiliyor ve bunları kolayca birbirinin üstleri şeklinde(veya farklı yerlerde, tamamen seçimlik) yerleştirebiliyorsunuz.

Math içinde hazır bulunan geniş seçenekler yetmez belki diye formül import etme olanağı da eklenmiş. Bu import meselesi daha önceden bazı formül editörleriyle hazırlanmış olanlar olabildiği gibi, bazı fontlardan adapte edebilirsiniz de. Aşağıdaki resimde "B" ile "a" karakterleri arasında bulunan tuhaf simgeyi ben uydurdum, adı da "bide" oluyor.

Math kullanırken farenin sağ tuşuyla ekrana getirilen menü ve bahsettiğim Seçim panosu ilk başlarda rahatlık sağlıyor. Fakat Math dilini öğrendikçe-ki sık sık formül düzenliyorsanız bu uzun zamanınızı almayacaktır- buna ihtiyacınız kalmayabilir. Ekranın(yukarıdaki resim) alt tarafındaki Komutlar penceresi size formül biçimlerini teker teker seçip yerleştirme şeklinde yapmak yerine komut yazarak çıkarmanızı sağlıyor. Böylece elinizi fareyi kullanmak için klavyeden kaldırmanıza gerek kalmıyor, belirgin şekilde hızlanıyorsunuz. Bu stil LaTex** kullananlara tanıdık gelecektir, şahsen LaTex konusuna hakim olduğumu söyleyemem, sadece merak edip bir bakmıştım ama matematik bölümünde doktora yapan eski ev arkadaşım bir türlü gerçekten iyi ve hızlı bir matematik formül editörü bulamadığını, bu yüzden de LaTex kullandığını söylüyordu. LaTex yerine Math kullanmak için en önemli sebep ise Math ile hazırladığınız formülleri sadece OpenOffice dahilinde de olsa belgelerinize gömülü hale getirebilmeniz. Ortaya çıkan formüller ise tatmin edici, sanki elle yazılmış gibi duruyor. Olumsuz eleştiri olması gerekiyorsa, yavaşlığından bahsedebilirim size, ama kesinlikle rahatsız edici değil.

OpenOffice'a bir de HTML editörü dahil edilmiş. Diğerlerinden biraz daha karmaşık bir arayüze sahip olan bu bileşen "What you see is what you get" şeklinde bir editör. Sıfırdan başlayıp sayfa tasarımları yapabildiğiniz gibi, hazır bir sayfayı da import edebiliyorsunuz. Aslında HTML editörü de Draw gibi, beklenenden fazlasını sunuyor. Tablolar, frameler, kayan yazılar gibi hazır özellikler bulunuyor, kolayca image map de hazırlayabiliyorsunuz.

Yukarıdaki resimde tek yaptığım önüme gelen cismi sayfaya yerleştirmekti, Liv Tyler resmi de varmış bir tane, motivasyon olsun diye o resmi sayfaya ekledim ve image map denememi onun üzerinde gerçekleştirdim. Şimdi bir de sabit diskime önceden kaydettiğim bir sayfayı açmayı deneyelim:

Önceden hazırlanmış sayfayı da sorunsuz şekilde açtık, ama bu sayfayı düzenlerken ufak tefek sorunlar oldu, koyduğum cisimler yerlerine oturmadı örneğin.

HTML editöründe bu işle uğraşanların tanıdık olduğu bol miktarda özellik olmasına rağmen program bir Dreamweaver ile aynı kefeye koyulamaz tabii ki; ve bu editörün de bu tarz bir iddiası yok. Ama sadece yazdığınız HMTL kodunu tamamlayan ufak bir araçtan ibaret de değil. Sonuç olarak OpenOffice'in HTML editörü iddia ettiği yerde konumlanmış diyebiliriz; tam bir site yapmak için değil, geniş projenize basit ama doyurucu bir site yapmak için yeterli.

OpenOffice'in bileşenlerinin gayet iyi entegre edildiğini söylemiştim. Eğer ayrı ayrı açtığım başlıklarda herşeyi anlatmaya kalksaydım birçok cümleyi size tekrar tekrar okutmak zorunda kalacaktım. Bu yüzden "Genel Bakış" adı altında toparlayacağım. Bu arada muhtemelen kullanmakta olduğunuz MS Office ile ilişki de kurmaya çalışacağım. Böylece kıyaslama şansımız da olur.

OpenOffice topluluğunun(Aynı zamanda StarOffice de bunu iddia ediyor tabii ki) iddialarından biri dosya formatının uyumluluğu konusunda. Açık kod, XML temelli dosya formatının, gelecekte de sorunsuzca açılabileceğini söylüyorlar. Böylece mesela 2010 yılında kullanacağınız sürüm altında, bugün yazdığınız belgeyi kullanabileceksiniz.

OpenOffice'in kullandığı XML temelli dosya formatının bunun dışında oldukça güzel bir özelliği var: Sıkıştırma rutini. Gerçi her zaman böyle beşte birine indirecek diye bir şey yok ama gerçekten de 53 KB büyüklüğünde .doc uzantılı bir Word dosyasını Writer ile açıp OpenOffice text dosyası olarak kaydettiğimde 12 KB'ye kadar düştü. "80 GB sabit diskim var sorun olmaz" dediğinizi duyar gibiyim. Ama bence bunun esas avantajı sabit disk alanından kazanmak değil, ödevinizin size düşen kısmını bu şekilde grup arkadaşınıza gönderdiğinizi düşünün. Tabi ki onun da OpenOffice kullanması gerekiyor.

Birkaç kere söylediğim gibi, OpenOffice bileşenleri birbirlerine iyi entegre edilmiş. Belgenin türü ne olursa olsun "Birlikte aç" menüsünden OpenOffice'u seçmeniz yeterli, sonrasına OpenOffice karar veriyor. Bu entegrasyonun getirdiği daha büyük avantaj ise arayüzler ile ilgili rahatlık. Birini kullanınca diğerlerini öğrenmeniz hızlanıyor, bundan öte örneğin Writer kullanırken belgelerime yerleştirdiğim resimleri düzenleme sırasında veya formül girerken Draw ve Math'ın devreye girdiği dikkatinizi bile çekmeyebiliyor. Böylece işinize daha rahat konsantre olabiliyorsunuz. Otopilotlar da ayarlarınızı yapmanızı kolaylaştırıyor.

OpenOffice son derece kişiselleştirilebilir bir paket. Araçlar menüsü altından "Özelleştir" ve "Seçenekler" girdileri kullanılarak paketi tamamen kendinize göre düzenleyebiliyorsunuz; buna programın menülerde falan kullandığı fontların değiştirilmesi ve klavye kısayollarının atanması dahil.

Türkçeleştirme konusunda sorunlar olduğunu söylemiştim. Seçenekler penceresinde gezinirken bölümlerin farklı dillerde olmasının yanında, bazı seçeneklerin adının altındaki ayarları işaret etmediğini farkettim. Örneğin Yazıtipi Değiştirme girdisini tıkladığımda karşıma renk seçimleri ile ilgili bir pencere geldi.

Bir de yardımlar. OpenOffice yardımcısı (Ataç yerine Ampul) çok faydalı olmuyor, gerekli gereksiz ortaya çıkıp başarısız yardım tahminleri yapıyor. Yardım menüsünden girince her ne kadar İngilizce yardım yeterli olsa da, Türkçe için aynı şeyi söyleyemeyeceğim.

Bahsedilmesi gerekn bir diğer konu ise OpenOffice'in geliştirilme süreci ve projeler. OpenOffice hızlı bir şekilde geliştiriliyor ve şu anda 1.1 sürümü mevcut. Şu anda hedef olan 2.0 sürümünde çok önemli yenilikler geliyor. OpenOffice'in sitesinden gelişme aşamalarını ve ne tür projelerin olduğunu görebilirsiniz. Örneğin, OpenOffice kullanıcıların herhangi bir veritabanına erişmesi ve buradan bilgi çekebilmesi hedefleniyor. Makrolarda da bazı çalışmalar yapılıyor. Bunun gibi bir çok yenilik ileriki sürümlerde bizleri bekliyor olacak.

Sıkça bahsettiğimiz dil meselesi de her sürümde daha da iyileştiriliyor ve sorun olmaktan çıkıyor. OpenOffice kullanıcıları OpenOffice'in kurduğu mailing listlere katılabilir, programcı arkadaşlar bazı konularda katılımlarda bulunabilir.

Şimdi gelelim en mühim soruya: OpenOffice kimler için? Çok uzun zamandır Ms Office ile makro ağırlıklı belgelerle uğraşanlar OpenOffice'e geçmeye sıcak bakmayacaktır, çünkü eski belgelerle uyumsuzluk olması istenmez. Yoğun şekilde makro kullanmayanlar ise OpenOffice'i mutlaka denemeli. Aynı zamanda çok sayıda bilgisayarda ofis paketine ihtiyaç duyan şirketlere de OpenOffice önerilebilir. Bu şekilde maliyetler çok aşağılara çekilecektir.

Kaynak:
Register or Login

	Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.	Temmuz 05, 2008, 03:56:13 ÖÖ
		Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz

	Gönderen	Konu: Open Office Nedir ? (Okunma Sayısı 130 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.