M.Ali VARDAR 2003-2005 – GCC Kullanımı
GCC Kullanımı GCC harfleri GNU Compiler Collection kelimlerinin baş harflerinden oluşur. Gerçek
ismini GNU C Compiler kelimelerinden almaktadır. Bu değişikliğin sebebi GCC
eskiden sadece C derleyicisinden oluşmakta olduğudur. Diğer diller daha sonradan GCC
ailesine eklenmiştir. Bu konuda bilgi için ;
http://en.wikipedia.org/wiki/GNU_Compiler_Collection adresine bir ziyaret yapılabilir.
http://gcc.gnu.org/ adresinden GCC son sürümleri takip edebilirsiniz.
GCC sürümünüzü öğrenmek için;
bash-2.05b# gcc -v
Reading specs from /usr/lib/gcc-lib/i386-slackware-linux/3.2.2/specs
Configured with: ../gcc-3.2.2/configure --prefix=/usr --enable-shared
--enable-threads=posix --enable-__cxa_atexit --disable-checking --withgnu-
ld --verbose --target=i386-slackware-linux --host=i386-slackwarelinux
Thread model: posix
gcc version 3.2.2
Benim sistemimde dönen sonuç yukarıdaki şekildedir.
Derleyicinin uygulamaları doğru bir şekilde derlemesi için bir takım
parametrelerin doğru olarak verilmesi gerekmektedir. En basit şekli
ile uygulamamızı yazalım ve ilk derleme işlemimize geçelim.
#include <stdio.h>
int main()
{
printf("Örnek uygulama");
}
Yukarıdaki en basit uygulamamızdan başlamış olduk. Şimdi bu uygulamamızı derlemeye
geçelim. Uygulamayı istediğimiz bir editör ile yazdıktan sonra ilk.c olarak kayededelim
ve aşağıdaki satırları yazalım.
#gcc ilk.c
Bu satırdan sonra uygulamada hata yok ise veya bir uyarı mesajı vermezse uygulam
derlenir. Kaynak kodun olduğu dizine bakıldığı zaman a.out isimli bir dosyanın oluştuğu
görülecektir. Uygulamamızı bir isim vermeden derledik bu gibi durumlarda gcc
varsayılan olarak a.out dosya adını kullanacaktır. Şimdide uygulamamızı kendi ismiyle
derleyelim. Bu amaçla -o parametresi kullanılacaktır. -o parametresi çıkış dosya adını
belirtmektedir.
#gcc ilk.c -o ilk
Komut satırından sonra ilgili dizin içerisinde artık bir ilk isimli çalıştırılabilir dosya
oluşacaktır. Bu aşamadan sonra artık basit bir uygulamanın derlenmesi işlemi anlaşılmış
oldu. Peki ya uygulama içerisinde dışarıdan bir takım kitaplıklar eklenmek istenirse nasıl
M.Ali VARDAR 2003-2005 – GCC Kullanımı
derlenmelidir? Bu aşamada örnek basit uygulamamız üzerinde bir iki ufak değişiklik
yapalım;
#include <ncurses.h>
int main()
{
initscr();
getch();
endwin();
printf("bitti\n");
}
Standart kitaplıklar kullanıldığı zaman getch() fonksiyonu yoktur. Ancak eğer ncurses
kullanılması durumunda bu komut mevcuttur. Dikkat edilecek olursa stdio.h
uygulamaya eklenmedi. Ön bilgi olarak ncurses.h kullanılması durumunda stdio.h
kullanılmasına gerek yoktur. Bu uygulamayı aynı şekilde aşağıdaki ilk öğrendiğimiz
standart derleme yöntemi ile derleyelim.
# gcc ilk.c -o ilk
/tmp/cchah5Wx.o: In function `main':
/tmp/cchah5Wx.o(.text+0x7): undefined reference to `initscr'
/tmp/cchah5Wx.o(.text+0x10): undefined reference to `stdscr'
/tmp/cchah5Wx.o(.text+0x15): undefined reference to `wgetch'
/tmp/cchah5Wx.o(.text+0x1d): undefined reference to `endwin'
collect2: ld returned 1 exit status
GCC bize bir çok tanımlanmamış komut olduğunu hata olarak vermektedir. Aslında
bunlar hata değil bunu biliyoruz ancak bu komutlar ncurses kitaplığı içerisindedir. Bizim
yapmamız gereken ncurses kitaplığının bayrağını derleme parametresine eklemek
olacaktır.
# gcc ilk.c -o ilk -lncurses
Bu komuttan sonra uygulama hata vermeden derleme işlemini gerçekleştirecektir. Önemli
hatırlatma, uygulamaya eklenecek olan kitaplıklar ve kütüphaneler eğer sistemde standart
olan yerlerde mevcut ise ki bu standart yerler nerelerdir. Bu tanım dağıtımlara göre
farklılıklar gösterebilir ancak tüm kütüphanelere ait ekleme dizinleri genel olarak
/usr/include içindedir. Eğer bu başlık dosyaları farklı bir yerde oldukları belirtilmek
istenmesi durumunda farklı bir parametre daha eklemektedir.
# gcc ilk.c -o ilk -I/usr/include -lncurses
satırı da aynı şekilde uygulamamızı sorunsuz olarak derleyecektir. Burada uygulamamız
içine eklenen başlık dosyalarını araması için standart path dışında /usr/include dizinini
de eklemiş olduk. Şu aşamadan itibaren ncurses kitaplıklarını uygulamamız içerisine
ekleyebiliyoruz ve istediğimiz ncurses komutlarını kullanabiliriz. Bunun yanında mysql
kitaplıklarını da uygulamaya katmak istersek uygulamamızı aşağıdaki şekle sokalım;
M.Ali VARDAR 2003-2005 – GCC Kullanımı
#include <ncurses.h>
#include <mysql.h>
int main()
{
initscr();
getch();
endwin();
printf("bitti\n");
}
En son derleme satırımız ile derleyelim. Aynı zamanda -lmysql ile mysql kitaplıklarını
kullanacağımızı belirtelim.
# gcc ilk.c -o ilk -I/usr/include -lncurses -lmysql
ve sonuç;
ilk.c:2:19: mysql.h: No such file or directory
neden mysql.h bulamadı halbuki -I/usr/include yazdık, peki sistemde ufak bir arama
yapalım bakalım doğrumu yazdık?
# locate mysql.h
/usr/share/apps/quanta/doc/php/ref.mysql.html
/usr/include/mysql/mysql.h
işte aradığımız satır. mysql.h dosyası /usr/include/mysql dizini için de bulunmakta
imiş öyleyse derleme parametresinde bir değişiklik yapalım.
# gcc ilk.c -o ilk -I/usr/include -I/usr/include/mysql -lncurses -lmysql
ve sonuç başarılı olacaktır. Bu şekilde istendiği kadar
kitaplığı uygulamamız içerisine ekleyebiliriz. Eğer aranan uygulama farklı bir dizin
içerisinde ise öyleyse -L parametresi ile bu kütüphanenin yolunu tanımlamalıyız. Örnek
olarak;
# gcc ilk.c -o ilk -I/usr/include -I/usr/include/mysql -L/usr/local/lib
-lncurses -lmysql
Aynı şekilde matematik kütüphanesini uygulamamızda kullanacaksak -lm eklemeliyiz.
şifreleme algoritmasını kullanacaksak -lcrypt, postgresql için -lpq, thread kullanımı
için -lpthread, glib kütüphanesini kullanmak için -lglib, vga kitaplıklarını kullanmak
için -lvga örnek olarak verebiliriz. Bu kullanım örnekleri sisteminize kurduğunuz
kitaplıkların miktarına göre değişmektedir. Şimdide GCC ile kullanabileceğimiz bir
takım parametrelere gelelim. -m parametresi CPU seçimli olara derleme işlemini
gerçekleştirmektedir.
386 komut seti için -m386
486 komut seti için -m486
pentium komut seti için -mpentium parametresi verilmelidir. Örnek olarak;
# gcc ilk.c -o ilk -I/usr/include -I/usr/include/mysql -lncurses
-lmysql -mpentium
M.Ali VARDAR 2003-2005 – GCC Kullanımı
komutu sonrası uygulama pentium işlemci için derlenmiş olacaktır. 486 seçimli derleme
işleminden sonra özellikle büyük uygulamalardan sonra kodda bir miktar büyüme
olabilir, ancak bu hız ile ters orantılı olarak artırmaktadır. Diğer önemli bir kullanım şekli
uygulamaya eklenmiş olan kitaplıkları statik olarak uygulama içerisine eklemektir. Bu
şekilde uygulama çalıþtırılabilir kod içerisine kitaplıklarda eklenecektir. Bu işlemi örnek
uygulamamız içinde deneyelim;
# gcc ilk.c -o ilk -I/usr/include -I/usr/include/mysql -lncurses
-lmysql -mpentium -static
Her iki farklı derleme şeklinden sonra uygulamanın büyüklüğüne dikkat ediniz,
büyüklüğünde epey bir fark olduðu görülecektir. Uygulama içerisinde verilen hata
mesajları haricinde bir takım uyarı mesajları bulunmaktadır. Örnek olarak göstereceğimiz
var olan değişkenin tanımlanmış olmasına rağmen kullanılmaması gibi;
Uygulama içerisinde bir değişken tanımlayalım ve derleyelim; Derleme parametresine ek
olarak -Wall parametresini ekleyelim.
gcc ilk.c -o ilk -I/usr/include -I/usr/include/mysql -lcurses -Wall
ilk.c: In function `main':
ilk.c:5: warning: unused variable `a'
ilk.c:10: warning: control reaches end of non-void function
aşağıdaki şekilde karşımıza uyarı mesajları çıkmaya başlayacaktır. Eğer uygulama
içerisinde optimizasyon yapılmasına önem verilmesi durumunda bu gereksiz olan
değişkenler temizlenmelidir. -w parametresi ile birlikte tüm uyarı mesajlarının ekrana
çıkmasına engel olunur. GCC aynı zamanda kendi içerisinde yazılmış olan kodlar
üzerinde optimizasyon yapmaktadır. Bu amaçla -O parametresi kullanılmaktadır. Örnek
uygulamamızı aşağıdaki şekilde derleyelim.
# gcc ilk.c -o ilk -I/usr/include -I/usr/include/mysql -lcurses -O1
Bu parametre -O0, -O1, -O2, -O3 değerlerini alabilir. 0 hiç optimize yaptırmazken 3 en
optimize hali ile uygulama kodunu düzenler.
M.Ali VARDAR
ali@linuxprogramlama.comBu yazının son şeklini
www.linuxprogramlama.com adresinden temin edebilirsiniz.
Yasal Açıklama:
Bu belgenin, [GCC Kullanımı ]1.0 sürümünün telif hakkı © 2005 M. Ali Vardar'a aittir. Bu belgeyi,
Free Software Foundation tarafından yayınlanmış bulunan GNU Özgür Belgeleme Lisansının 1.1
ya da daha sonraki sürümünün koşullarına bağlı kalarak kopyalayabilir, dağıtabilir ve/veya
değiştirebilirsiniz. Bu Lisansın bir kopyasını
http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html adresinde
bulabilirsiniz.
BU BELGE "ÜCRETSİZ" OLARAK RUHSATLANDIĞI İÇİN, İÇERDİĞİ BİLGİLER İÇİN
İLGİLİ KANUNLARIN İZİN VERDİĞİ ÖLÇÜDE HERHANGİ BİR GARANTİ
VERİLMEMEKTEDİR. AKSİ YAZILI OLARAK BELİRTİLMEDİĞİ MÜDDETÇE TELİF
HAKKI SAHİPLERİ VE/VEYA BAŞKA ŞAHISLAR BELGEYİ "OLDUĞU GİBİ", AŞİKAR
VEYA ZIMNEN, SATILABİLİRLİĞİ VEYA HERHANGİ BİR AMACA UYGUNLUĞU DA
M.Ali VARDAR 2003-2005 – GCC Kullanımı
DAHİL OLMAK ÜZERE HİÇBİR GARANTİ VERMEKSİZİN DAĞITMAKTADIRLAR.
BİLGİNİN KALİTESİ İLE İLGİLİ TÜM SORUNLAR SİZE AİTTİR. HERHANGİ BİR
HATALI BİLGİDEN DOLAYI DOĞABİLECEK OLAN BÜTÜN SERVİS, TAMİR VEYA
DÜZELTME MASRAFLARI SİZE AİTTİR. İLGİLİ KANUNUN İCBAR ETTİĞİ
DURUMLAR VEYA YAZILI ANLAŞMA HARİCİNDE HERHANGİ BİR ŞEKİLDE TELİF
HAKKI SAHİBİ VEYA YUKARIDA İZİN VERİLDİĞİ ŞEKİLDE BELGEYİ DEĞİŞTİREN
VEYA YENİDEN DAĞITAN HERHANGİ BİR KİŞİ, BİLGİNİN KULLANIMI VEYA
KULLANILAMAMASI (VEYA VERİ KAYBI OLUŞMASI, VERİNİN YANLIŞ HALE
GELMESİ, SİZİN VEYA ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARIN ZARARA UĞRAMASI VEYA
BİLGİLERİN BAŞKA BİLGİLERLE UYUMSUZ OLMASI) YÜZÜNDEN OLUŞAN GENEL,
ÖZEL, DOĞRUDAN YA DA DOLAYLI HERHANGİ BİR ZARARDAN, BÖYLE BİR
TAZMİNAT TALEBİ TELİF HAKKI SAHİBİ VEYA İLGİLİ KİŞİYE BİLDİRİLMİŞ OLSA
DAHİ, SORUMLU DEĞİLDİR.
Tüm telif hakları aksi özellikle belirtilmediği sürece sahibine aittir. Belge içinde geçen herhangi bir
terim, bir ticari isim ya da kuruma itibar kazandırma olarak algılanmamalıdır. Bir ürün ya da
markanın kullanılmış olması ona onay verildiği anlamında görülmemelidir.
Dilber MC Theme by HarzeM