Şimdiye dek which, whereis veı  nd komutlarını ele aldık.ı  nd çalışırken biraz vakit geçtiğini farketmişsinizdir çünkü üzerinde her dizine tek tek girip bakmak zorundadur. locate komutu ise bir veritabanını kullanarak işleri biraz hızlandırabilir. Bu komut yol isminin herhangi bir kşmı ile eşleşme yapabilir sadece dosya ismine bakmak zorunda değildir. örneğin:

$ locate bin/ls

/bin/ls

/bin/lspci /sbin/lsmod /sbin/lspci /sbin/lspnp

/usr/bin/lsattr /usr/bin/lsdev /usr/bin/lsof /usr/bin/lspgpot /usr/bin/lss16toppm /usr/sbin/lsof

/usr/sbin/lsusb

updatedb kullanımı

Pekçok Linux sistemi periyodik olarak veritabanını güncelleyen bir süreç (process) çalıştırır. Eğer sisteminiz yukarıdaki komuta aşağıdaki gibi bir hata ile cevap verirse o zaman bir veritabanı oluşturmak için uptadedb komutunu çalıştırmanız gerekir:

$ locate bin/ls

locate: /var/spool/locate/locatedb: No such file or directory $ su

Password: # updatedb

   updatedb komutunun işini tamamlaması uzun bir süre alabilir. Eğer gürültücü bir harddiskiniz varsa tüm dosya sistemi indekslenirken başınız epey ağrıyabilir.

slocate

Pek çok Linux dağıtımında locate komutu yerine artık slocate komutu kullanılmaktadır. Genellikle locate isimli bir sembolik bağlantı olduğu için hangisini kullanayım diye tereddüt etmenize gerek yoktur. slocate \secure locate" yani \güvenli locate" anlamına gelmektedir. Bu komut kullandığı veritabanında dosya ve dizin izinlerini de depolar ve böylece normal kullanıcılar erişim izninine sahip olmadıkları dizine bakamazlar. slocate komutunun kullanım şekli locate komutunda olduğu gibidir ancak çıktı bilgisi komutu ı calıştıran kullanıcıya göre değişebilir.

Süreç (process) Kontrolü

xeyes'ı başlatmak


Süreç kontrolünü öğrenmek için önce bir süreç başlatalım:

$ xeyes -center red

   xeyes penceresinin birden açıldığını ve kırmızı gözlerin fareyi takip ettiğini göreceksiniz. Bu arada bir ı sey daha farkedeceksiniz: Komut satırına dönmediğinizi.

Süreci durdurmak

Komut satırına geri dönebilmek için Control-C tuş kombinasyonuna basmalşınız (genellikle Ctrl-C veya
^

C şeklinde gösterilir):

^C

   $bash komut satırına geri döndünüz ancak xeyes penceresi de kayboldu. Aslında işi yapan süreç tamamen sonlandırılmış, öldürülmüş durumda. Control-C ile süreçi öldürmek yerine Control-Z ile durdurabilirdik:

$ xeyes -center red ^Z

[1]+  Stopped
xeyes -center red


   $Sıimdi gene bash komut satırına döndünüz ama bu sefer xeyes penceresi durması gereken yerde duruyor. Ancak fare ile oynarsanız göreceksiniz ki gözler sizi takip etmiyor artık, donup kalmış durumdalar. Eğer xeyes penceresi üzerine başka bir pencereyi sürükleyip sonra çekerseniz göreceksiniz gözler yeniden ı cizilmiyor bile. Süreç hiçbir şey yapmıyor şu anda yani \Durmuş" (Stopped) halde.

fg ve bg

Süreci \durdurulmuş olmaktan çıkarmak" ve yeniden çalışır hale getirmek için onu bash komutlarından biri olan fg komutu ön plana çekebiliriz:

$ fg

xeyes -center red ^Z

[1]+  Stopped
xeyes -center red

$Sıimdi de yine bir bash komutu olan bg ile süreci arkaplanda çalıştıralım:

$ bg

[1]+ xeyes -center red &

   $Harika! xeyes süreci şu anda arkaplanda çalışıyor ve bizim de karşımıza kullanabileceğimiz bir komut satırı geldi.

\&" Kullanımı

Eğer xeyes'ı doğrudan arkaplanda çalıştırmak isteseydik (Control-Z ve sonra da bg kullanmak yerine), xeyes komutunun sonuna \&" (ampersand) eklememiz yeterli olacaktı:

xeyes -center blue &

4386

Birden çok sayıda arkaplan süreci S

ıimdi arkaplanda bir kırmızı ve bir de mavi xeyes sürecimiz var. Bunları bash komutlarından biri olan jobs komutu ile listeleyebiliriz:

$ jobs -l

[1]4205 Running xeyes -center red & [2]+ 4386 Running xeyes -center blue &

Sol sütundaki sayılar bash kabuğunun bu süreçleri başlatırken onlara atadığı süreç numaralarıdır. ıIki numaralı süreç (başka bir deyişle job) yanında bir + (artı) sembolü vardır ve bu da sürecin şu anda ı calışmaktan olan süreç olduğunu gösterir yani fg komutunu verirseniz önplanda çalışmaya başlayacak olan süreç budur. Tabi eğer isterseniz numarasının vererek başka bir süreci de önplana çekebilirsiniz. fg 1 komutu kırmızı xeyes sürecini önplana çekecektir. Bir sonraki sütun ise süreç ID'sini yani pid numarasını gösterir karşımızdaki listede (bunun gelmesini de jobs komutuna verdiğimiz -l seçeneğine borçluyuz). Son olarak her iki süreç (job) da \Running" yani çalışıyor durumda ve bunları başlatan komut satırlarını da en sağda görebilirsiniz.